Gynaecoloog Maddy Smeets zag tijdens haar veertigjarige carrière hoe vrouwenpijn stelselmatig niet serieus genomen werd. Hierbij stond de kennis over endometriose in Nederland namelijk nog in de beginfase. Tegenwoordig gaat dit beter. Volgens Maddy begint betere zorg bij écht luisteren: "Mijn sterkste instrument is mijn luisterend oor. Niet een of ander duur apparaat op de OK, maar gewoon de tijd nemen."
Om te begrijpen wat endometriose is, legt Maddy eerst uit hoe een gezonde cyclus werkt. Aan de binnenkant van de baarmoeder ligt een dun laagje slijmvlies (het endometrium). Onder invloed van het hormoon oestrogeen rijpt er een eicel en wordt dit slijmvlies opgebouwd tot een dik matras om een bevrucht eitje te kunnen laten innestelen.
Wanneer er geen bevruchting plaatsvindt, zorgt het hormoon progesteron ervoor dat het opgebouwde weefsel afsterft en wordt afgestoten. Het afgestoten weefsel verlaat samen met bloed het lichaam. Dat is de menstruatie.
Bij endometriose zit er weefsel dat lijkt op het baarmoederslijmvlies ook buiten de baarmoeder. Dit weefsel reageert op dezelfde hormonale schommelingen en veroorzaakt maandelijkse ontstekingen in de buik.
Lees meer in het artikel: Wat is endometriose? Arts legt uit wat je kunt doen
Een grote misvatting is dat hevige menstruatiepijn er nu eenmaal bij hoort. Maddy is daar heel stellig in: "Geen enkele pijn is normaal." Ongeveer 1 op de 10 vrouwen heeft endometriose. Wanneer pijnstillers zoals paracetamol of ibuprofen niet voldoende helpen om normaal te kunnen werken, is dat een belangrijk signaal om contact met een huisarts op te nemen.
Omdat vrouwenpijn vaak als minder belangrijk wordt gezien of wordt gezien als mentaal probleem ("het zal wel stress zijn"), duurt het gemiddeld zo’n 7 tot 10 jaar voordat endometriose wordt ontdekt. Vrouwen bezoeken gemiddeld 10 keer een huisarts en 7 specialisten voordat duidelijk wordt wat er aan de hand is.
Endometriose heeft een grote impact op het dagelijks leven. Uit onderzoek blijkt dat de ziekte de Nederlandse maatschappij jaarlijks zo'n 1,5 miljard euro kost, waarvan 71% komt door ziekmelden op werk. Meisjes en vrouwen met endometriose melden zich gemiddeld 40 dagen per jaar op school of werk ziek.
Bovendien leidt het jarenlange onbegrip tot eenzaamheid en een verminderde kwaliteit van leven; zo'n 35% van deze vrouwen ontwikkelt angst of sombere gevoelens. Maddy roept werkgevers en leidinggevenden op om meer op dit probleem te letten en flexibiliteit te geven, zoals thuiswerken of aangepaste werkroosters.
Hoewel endometriose een ziekte is die niet overgaat en ook nog niet definitief genezen kan worden, zijn er goede behandelingen om de klachten sterk te verminderen:
Lees meer in het artikel: Versterk je bekkenbodem: de 3 beste oefeningen
Gezond Verstand is de podcast van Zilveren Kruis. In deze serie praat Edson da Graça met experts en ervaringsdeskundigen over gezondheid in de breedste zin van het woord.
Denk je dat je zelf mogelijk endometriose hebt? Lees hier meer over op de pagina over endometriose en neem iemand mee naar je huisartsbezoek voor extra steun. Wil je het hele gesprek met Maddy Smeets horen en precies weten hoe je de symptomen herkent? Luister dan aflevering 2 over endometriose van Gezond Verstand.
