Hoe herken je een burn-out? Dit zijn de kenmerken

Hoe weet je of je overspannen bent? 

Als je overspannen bent, merk je dat meestal aan een combinatie van klachten. Je lichaam voelt anders, je gedachten gaan alle kanten op en je gedrag verandert. Margot noemt het een optelsom van signalen die samen duidelijk maken dat het niet goed met je gaat. “Het begint vaak met vermoeidheid, maar daarna volgen er steeds meer klachten. Die duren dan vaak al weken.”

Veelvoorkomende klachten en kenmerken van overspannenheid:

• Je bent sneller moe dan normaal. 
• Je piekert veel of slaapt slecht. 
• Je hebt minder zin in werk of sociale dingen. 
• Je vergeet dingen of kunt je moeilijk concentreren. 
• Je verliest het overzicht. 
• Je maakt sneller fouten of twijfelt aan jezelf. 
• Je reageert emotioneler dan normaal, bijvoorbeeld huilen op je werk. 
• Je hebt het gevoel de controle kwijt te zijn.

Lichamelijke klachten bij overspannenheid

Stress doet niet alleen iets met je hoofd, maar ook met je lichaam. Margot ziet in haar onderzoek dat overspannen mensen vaak eerst met lichamelijke klachten bij de huisarts komen. “Hoofdpijn, spierpijn of hartkloppingen zijn vaak het eerste signaal.”

Lichamelijke klachten die kunnen wijzen op overspannenheid: 

• een gespannen of zwaar gevoel in je lichaam; 
• pijn in je nek, schouders of rug; 
• hoofdpijn of een drukkend gevoel op je hoofd; 
• hartkloppingen of een gejaagd gevoel; 
• minder eetlust of juist meer snaaien. 

Wat zijn de eerste symptomen van een burn-out?

Als overspanning te lang duurt, dan kan die overgaan in een burn-out. Margot beschrijft dat als een toestand van complete uitputting. “Mensen met een burn-out zijn niet zomaar moe. Ze zijn echt op.”

De eerste symptomen van een burn-out lijken op overspannenheid, maar zijn vaak ernstiger:

• Je bent lichamelijk en mentaal uitgeput. 
• Je voelt je prikkelbaar en somber. 
• Je trekt je terug uit sociale situaties. 
• Je slaapt slecht en rust niet uit. 
• Je voelt je leeg, alsof er niets meer lukt. 

Wat kun je zelf doen bij overspannenheid of burn-out?

Als je merkt dat je klachten hebt, kun je vaak al zelf dingen doen om tot rust te komen. Overspannen zijn betekent dat je te veel vraagt van je lichaam en hoofd. Je hebt hersteltijd nodig. Margot zegt duidelijk dat het belangrijk is om serieus te luisteren naar die signalen. “Het helpt echt als je op tijd pauzes neemt, vaker ‘nee’ zegt en meer ruimte maakt voor ontspanning.”

Lees ook het artikel: Wat te doen bij overspannenheid of een burn-out? 10 tips van een expert 

Wanneer moet je hulp zoeken?

Margot legt uit dat je niet hoeft te wachten tot het echt misgaat. “Hoe eerder je erbij bent, hoe beter je kunt herstellen. Wacht niet tot je echt uitvalt.”

Als je merkt dat je klachten hebt die niet vanzelf overgaan, praat dan met iemand die je vertrouwt. Je huisarts of bedrijfsarts kan met je meedenken en samen met jou zoeken naar wat je nodig hebt.

Meer weten over stress en overspanning?

Overspannen zijn is geen zwakte. Het is een signaal van je lichaam dat het genoeg is geweest. Wil je beter begrijpen wat er met je gebeurt en hoe je kunt herstellen? Hier lees je alles over stress, overspanning en burn-out. Zo krijg je weer grip op je energie en gezondheid.