Hoe kan je een burn-out voorkomen?
Geplaatst op 2 september 2025
| Een artikel als onderdeel van werkstress en burn-out
| 4 minuten lezen
Een burn-out komt vaak niet zomaar. Meestal bouwt die zich langzaam op. Je voelt je lange tijd moe, hebt moeite met concentreren en alles kost je meer energie dan normaal. Als je daar niets mee doet, dan kun je overspannen raken of uiteindelijk in een burn-out terechtkomen. In dit artikel lees je wat je kunt doen om een burn-out tegen te houden. Universitair docent gezondheidspsychologie Margot van der Doef legt uit waar je op moet letten en hoe je op tijd kunt bijsturen.
Hoe voorkom je een burn-out?
Een burn-out ontstaat meestal niet van de ene op de andere dag. Vaak zijn er al eerder signalen: je voelt je moe, raakt sneller geïrriteerd of je hoofd zit vol. Toch blijven veel mensen doorgaan. Volgens Margot is het belangrijk om juist dan stil te staan. “Veel mensen merken de signalen wel, maar gaan toch door. Tot het lichaam stopt.”
Ervoor zorgen dat je geen burn-out krijgt begint met kleine, bewuste keuzes. Neem op je werk regelmatig een pauze, eet rustig en stop op tijd. Zet je werktelefoon ’s avonds uit, plan geen afspraken direct achter elkaar en durf ook eens ‘nee’ te zeggen. Zorg thuis voor voldoende rust, ontspanning en tijd voor sociale contacten. Ook een duidelijke scheiding tussen werk en privé helpt om niet altijd aan te staan.
Door vaker stil te staan bij wat jij nodig hebt, houd je meer balans in je dag en voorkom je dat stress zich opstapelt.
Meer duidelijke tips over herstel? Lees dan ook het artikel: Wat te doen bij overspannenheid of een burn-out? 10 tips van een expert.
Burn-out voorkomen met meer balans
Veel mensen raken overbelast omdat ze meer geven dan ze terugkrijgen. Dat kan op het werk zijn, maar ook thuis of in je sociale leven. Je staat altijd ‘aan’, terwijl je lichaam ook rust nodig heeft.
Margot benadrukt dat ‘balans’ het belangrijkste woord is. “Een burn-out ontstaat als je te lang te weinig herstel krijgt. Dus kijk niet alleen naar wat je doet, maar ook naar hoe je oplaadt.”
Denk na over wat je energie geeft en plan dat bewust in. Dat kan iets actiefs zijn, zoals sporten of wandelen. Maar ook iets rustigs, zoals lezen, een warm bad of een goed gesprek. Wat bij jou past, is het juiste.
Wanneer moet je opletten?
Iedereen heeft het weleens druk. Maar als je merkt dat klachten blijven terugkomen, is het tijd om op te passen. Let vooral op deze signalen:
- Je bent sneller moe dan normaal.
- Je piekert veel of slaapt slecht.
- Je hebt minder zin in werk of sociale dingen.
- Je vergeet dingen of kunt je moeilijk concentreren.
- Je verliest het overzicht.
- Je maakt sneller fouten of twijfelt aan jezelf.
- Je reageert emotioneler dan normaal, bijvoorbeeld huilen op je werk.
- Je hebt het gevoel de controle kwijt te zijn.
"Deze signalen zijn er niet voor niets”, zegt Margot. “Je lichaam probeert je iets te vertellen.”
Meer weten over burn-out en herstel?
Wil je beter begrijpen hoe een burn-out ontstaat en wat je kunt doen om er ver vandaan te blijven? Op onze overzichtspagina vind je heldere uitleg, tips en verhalen over stress, overspanning en burn-out. Zo blijf je niet alleen gezond, maar ook in balans.
Margot van der Doef
Dr. Margot van der Doef is universitair docent gezondheids- en medische psychologie aan de Universiteit Leiden. Ze doet onderzoek naar werkstress en weet precies wat blijvende stress met je lichaam en geest doet.
