Bij eenzaamheid mis je contact of verbinding met andere mensen. Dat kan een groep zijn waarmee je leuke dingen doet. Maar je kunt ook een hechte band missen met iemand bij wie je jezelf kunt zijn.
Iedereen voelt zich weleens eenzaam. Dat gevoel kan bijvoorbeeld ontstaan na een verhuizing, scheiding of overlijden. Ook ziekte, verlies van werk of zorgen voor iemand anders kunnen ervoor zorgen dat je minder mensen ziet.
“Eenzaamheid is een heel breed begrip”, vertelt Robert. “De ene persoon ervaart het anders dan de andere. Daarom moet je eerst kijken wat iemand precies mist.”
Robert vertelt dat er vaak drie vormen van eenzaamheid worden genoemd. Je kunt ook meerdere vormen tegelijk ervaren.
Bij sociale eenzaamheid mis je een groep mensen om je heen. Je hebt bijvoorbeeld niemand om mee te wandelen, sporten of koffie te drinken.
“Sociale eenzaamheid gaat vooral over contact met andere mensen”, legt Robert uit. “Je mist mensen met wie je iets kunt ondernemen. Of een groep waarmee je je verbonden voelt.”
Bij emotionele eenzaamheid mis je een hechte band. Je hebt misschien wel contact met mensen, maar je mist iemand met wie je jouw gevoelens kunt delen.
Dit kan bijvoorbeeld ontstaan als een partner overlijdt. Robert: “Sommige mensen zijn veertig of vijftig jaar samen geweest. Hun partner was dé persoon met wie ze alles deelden. Als die persoon wegvalt, ontstaat er een groot gat.”
Een wandelgroep kan dan voor nieuwe contacten zorgen. Maar die contacten vervangen niet direct de diepe band die iemand mist.
Soms mis je betekenis of voldoening in je leven. Je hebt dan het gevoel dat je er alleen voor staat of dat wat je doet weinig zin heeft. Dit wordt ook wel existentiële eenzaamheid genoemd.
“Dan kijken we naar wat iemand voldoening kan geven”, zegt Robert. “Vrijwilligerswerk kan bijvoorbeeld helpen. Je ontmoet mensen, helpt een ander en merkt aan het einde van de dag dat je iets hebt betekend.”
Je hoeft niet alleen te zijn om je eenzaam te voelen. Je kunt collega’s, familie of kennissen hebben en toch een hechte band missen. Aan de buitenkant is eenzaamheid niet altijd te zien. “Je kunt werken, hobby’s en een gezin hebben”, vertelt Robert. “Toch kan er onder de oppervlakte een gevoel van eenzaamheid zitten.”
Mogelijke signalen van eenzaamheid zijn:
Deze signalen kunnen ook een andere oorzaak hebben. Blijf je lang somber of lukt het niet meer om je dagelijkse dingen te doen? Bespreek dit dan met je huisarts of met de praktijkondersteuner van de huisarts.
Eenzaamheid is niet altijd snel op te lossen. Kleine stappen kunnen het gevoel wel minder zwaar maken.
Vraag jezelf af waar je behoefte aan hebt. Wil je vaker iets met andere mensen doen? Mis je één persoon bij wie je jouw gevoelens kwijt kunt? Of zoek je meer betekenis in je leven?
Als je weet wat je mist, kun je gerichter zoeken naar contact of een activiteit die bij je past.
Stuur iemand een bericht, maak een kort praatje met een buur of groet iemand tijdens een wandeling. Ook een klein contactmoment kan een begin zijn.
“Soms is het al fijn om gezien te worden”, zegt Robert. “Een hartelijke groet of een simpel ‘hallo’ kan voor iemand veel betekenen.”
Kijk niet alleen naar waar je mensen kunt ontmoeten, maar ook naar wat je leuk vindt. Denk bijvoorbeeld aan:
Een gezamenlijke activiteit maakt het vaak makkelijker om contact te leggen. Je hebt dan meteen iets om samen over te praten.
Vrijwilligerswerk kan zorgen voor contact en meer betekenis. Kies iets dat aansluit bij wat je leuk vindt of goed kunt.
Robert heeft gezien hoeveel verschil dit kan maken. “Sommige mensen komen weinig buiten en hebben bijna geen contacten. Door vrijwilligerswerk kunnen ze opbloeien. Ze ontmoeten mensen en ontdekken weer waar ze goed in zijn.”
Vind je het moeilijk om zelf de eerste stap te zetten? Vraag dan iemand die je vertrouwt om mee te denken of mee te gaan. Dat kan een familielid, vriend, buur of vrijwilliger zijn.
“Je hoeft niet alles in het leven zelf op te lossen”, benadrukt Robert. “Om hulp vragen kan juist een kracht zijn.”
Kom je er zelf niet uit? Begin dan bij een van deze plekken:
Robert adviseert om vooral te beginnen met praten: “Vertel iemand dat je vastloopt. Dat kan iemand uit je eigen omgeving zijn, maar ook een huisarts of sociaal werker. Er is vaak meer mogelijk dan je denkt.”
Soms speelt er meer dan eenzaamheid. Misschien heb je ook geldzorgen of mentale klachten. In een Mentaal Gezondheidsnetwerk werken zorgverleners en sociaal werkers samen. Tijdens een verkennend gesprek kijken ze met jou naar wat er speelt en welke hulp past. Vraag je huisarts of zo’n gesprek bij jou in de buurt mogelijk is.
Wil je zelf aan de slag met eenzaamheid? NewHealth heeft een online zelfhulpmodule over eenzaamheid. Klanten van Zilveren Kruis kunnen mogelijk gebruikmaken van dit aanbod via de Gezond en Fitbundel. Bekijk welke vergoeding en voorwaarden voor jou gelden.
