Wanneer heb je een slaaptekort en is het gevaarlijk?

Wat is slaaptekort?

Slaaptekort betekent dat je minder slaapt dan je lichaam nodig heeft. Dat kan een paar nachten achter elkaar gebeuren, ook een langere periode.

Volgens Ingrid gaat het niet alleen om het aantal uren. “Het belangrijkste is hoe je je overdag voelt,” zegt ze. “Word je uitgerust wakker en kun je goed functioneren? Dan slaap je waarschijnlijk genoeg.”

Slaap je een paar dagen achter elkaar te weinig én merk je dat je daar last van hebt? Dan kan je een slaaptekort hebben.

Slaaptekortsymptomen: hoe merk je het?

Slaaptekort merk je niet bij iedereen op dezelfde manier. Je lichaam bouwt overdag slaapdruk op. Dat is de behoefte aan slaap die steeds groter wordt als je langer wakker bent. “Hoe langer je wakker bent, hoe hoger je slaapdruk wordt,” legt Ingrid uit. “Die druk zorgt ervoor dat je ’s avonds slaperig wordt.” Bij slaaptekort stapelt die druk zich verder op. Daardoor kun je je overdag zwaar of suf voelen.

Veelvoorkomende klachten van slaaptekort:

• slaperigheid;
• moeite met concentreren;
• prikkelbaarheid;
• minder energie;
• hoofdpijn;
• moeite met onthouden;
• sneller emotioneel reageren.

Wat zijn de gevolgen van slaaptekort?

De gevolgen van slaaptekort merk je niet alleen in je energie. Ook je stemming en hoe je presteert kunnen achteruitgaan. Je reageert trager, maakt sneller fouten. En je hebt minder geduld. Volgens Ingrid is slaap een periode van herstel. “Tijdens je slaap herstelt je lichaam en verwerkt je brein informatie en emoties,” zegt ze. “Als je dat herstel mist, merk je dat overdag.”

Een paar korte nachten is meestal niet gevaarlijk. Je lichaam kan dat vaak inhalen. Maar als het langer duurt, kan het meer invloed hebben.

Lees ook het artikel: Slaaptekort door gebroken nachten met jonge kinderen? Zo kom je deze fase door.

Chronisch slaaptekort

Van chronisch slaaptekort spreek je als je langere tijd te weinig slaapt.

Dat kan gebeuren als je weken of maanden korter slaapt dan nodig. Je raakt dan gewend aan minder energie, maar dat betekent niet dat je lichaam genoeg rust krijgt. Ingrid benadrukt dat slaap een basisbehoefte is. “Slaap is geen luxe. Het is nodig voor lichamelijk en mentaal herstel.”

Bij chronisch slaaptekort kun je je uitgeput voelen, sneller ziek worden of moeite krijgen met concentratie en stemming.

Wat kun je doen bij slaaptekort?

Slaaptekort los je meestal niet op met één lange uitslaapdag. Het werkt beter om stap voor stap je ritme te herstellen. Volgens Ingrid begint dat bij regelmaat. “Je biologische klok houdt van vaste tijden,” zegt ze. “Sta elke dag rond dezelfde tijd op, ook na een korte nacht.”

Wat te doen bij slaaptekort:

• Sta elke dag rond dezelfde tijd op; probeer wel minimaal 5 uur in bed te liggen.
• Ga ’s avonds op tijd naar bed, maar niet veel eerder dan normaal.
• Zorg voor voldoende daglicht in de ochtend; dat helpt je biologische klok.
• Doe overdag geen lange dutjes; die halen slaapdruk weg.
• Gebruik weinig cafeïne in de middag en avond.

Je lichaam heeft tijd nodig om te herstellen. Geef het die kans. Door meerdere dagen achter elkaar voldoende te slapen, kan je slaapdruk zich weer normaal opbouwen en voel je je vaak geleidelijk fitter.