De sandwichgeneratie op de werkvloer: zo ondersteun je medewerkers en voorkom je uitval

Wat maakt de sandwichgeneratie zo kwetsbaar?

De sandwichgeneratie bestaat meestal uit medewerkers tussen de 40 en 60 jaar. Zij hebben vaak een drukke baan en een gezin thuis. Tegelijkertijd krijgen ze te maken met ouders die steeds meer zorg nodig hebben.

Dat deze combinatie tot grote druk leidt, blijkt ook uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS):

• Veelvoorkomende druk: Eén op de 3 werkende mantelzorgers geeft aan moeite te hebben met het combineren van mantelzorg en werk.
• Ernstige overbelasting: Bijna 10% van de mensen die intensief voor hun ouders zorgt, voelt zich ernstig overbelast. Bij vrouwen ligt dit percentage zelfs ruim twee keer zo hoog als bij mannen.
• Ongemerkte opbouw: Mantelzorg ontstaat vaak geleidelijk. Het begint met een boodschap doen of meegaan naar de dokter. Langzaam kan dit uitgroeien tot een dagelijkse taak.

Margot legt uit hoe dit de inzetbaarheid beïnvloedt: “De draagkracht van een medewerker wordt voor een groot deel buiten het werk bepaald. Zorgzaken in de privésfeer zorgen ervoor dat iemand minder energie overhoudt voor de taken op het werk. Als er thuis geen herstelmomenten zijn, raakt de batterij op. Iemand krijgt simpelweg te veel op zijn bord.”

Lees ook het artikel: Hoe kan de mental load werk en herstel beïnvloeden?

Zo herken je een overspannen mantelzorger op het werk

Medewerkers die zorgen voor een naaste praten hier niet altijd makkelijk over op de werkvloer. Veel mensen vinden dat ze het gewoon moeten volhouden. Soms zijn er veranderingen die erop kunnen wijzen dat de combinatie van mantelzorg en werk zwaar wordt:

• Signalen in het werk: Regelmatig te laat komen, het schrappen van alle pauzes of moeite hebben om de aandacht bij het werk te houden.
• Signalen in het gedrag: Snel geïrriteerd of juist heel stil worden, of opvallende fouten maken die voorheen nooit voorkwamen.
• Signalen in de gezondheid: Meldingen van extreme moeheid, slecht slapen of veel kortdurend verzuim.

Margot licht toe: “Als leidinggevende moet je oog hebben voor veranderingen in het normale gedrag. Ga niet meteen oordelen als iemand minder goed presteert, maar vraag wat er op de achtergrond speelt. Soms blijkt er een ingewikkelde zorgsituatie achter te zitten.”

Wat kun je als werkgever doen om uitval te voorkomen?

Als werkgever kun je de zorgtaken thuis niet wegnemen. Wel kun je het werk zo inrichten dat mantelzorg en werk combineren haalbaar blijft:

• Praat er open over: Wacht niet tot iemand ziek thuiszit. Vraag in periodieke gesprekken laagdrempelig hoe het met de combinatie van werk en privé gaat.
• Bied praktische flexibiliteit: Geef ruimte in werktijden of laat iemand deels thuiswerken. Zo kan een medewerker tussendoor een afspraak met een arts plannen zonder meteen verzuimuren te hoeven schrijven.
• Wijs op verlofregelingen en hulp: Denk aan het opnemen van mantelzorgverlof. Of verwijs de medewerker door naar de bedrijfsarts of een mantelzorgmakelaar om regeltaken over te nemen.

Margot benadrukt het belang van een goede samenwerking: “Het gaat om een eerlijk gesprek en een gezamenlijk plan. Denk in een overgangsfase even mee en bied flexibiliteit. Zo voorkom je dat een medewerker voor een lange periode volledig uitvalt. Dat is winst voor zowel de medewerker als het bedrijf.”

Lees ook het artikel: Stress van medewerkers bespreekbaar maken: 4 concrete tips voor hr en management

Vraag wat medewerkers nodig hebben

Niet iedere medewerker die werk en mantelzorg combineert, heeft dezelfde hulp nodig. Door te luisteren kun je samen zoeken naar afspraken die passen bij de situatie. In het verhaal van twee hr-professionals lees je hoe zij zulke gesprekken voeren. Dat helpt om ook in jouw team gerichter te vragen wat iemand nodig heeft.

Bronnen

Bijna 1 op de 10 dochters van 80-plussers zwaar belast door mantelzorg
Mantelzorg in relatie tot achtergrondkenmerkenOp zoek naar verbinding
Perspectieven op het combineren van betaald werk en mantelzorg