Je bent zwanger en ligt ’s nachts wakker. Je draait veel, wordt vaker wakker of kunt niet goed inslapen. Dat kan frustrerend zijn, vooral omdat je nu rust nodig hebt. Zwanger en slapeloosheid komen vaak samen voor. Maar waarom slaap je slechter? En wanneer moet je je zorgen maken?
Somnoloog (slaaparts) en slaaptherapeut Ingrid Verbeek legt uit wat er gebeurt met je slaap tijdens de zwangerschap en wat je kunt doen.
Tijdens de zwangerschap verandert er veel in je lichaam en in je leven. Volgens Ingrid komt dat meestal door meerdere factoren. “Het gaat om hormonale veranderingen, lichamelijke veranderingen en mentale factoren,” legt ze uit.
Je zwangerschap bestaat uit 3 trimesters. In elk trimester verandert je slaap op een andere manier.
“Veel vrouwen denken in deze periode meer na over wat er gaat veranderen”, vertelt Ingrid. “De kans op angst- en stemmingsklachten is tijdens de zwangerschap hoger. Dat kan je slaap extra beïnvloeden.”
Omdat een zwangerschap tijdelijk is, krijgen slaapproblemen in deze periode vaak weinig aandacht. Toch is het volgens Ingrid belangrijk om ze serieus te nemen. “Als je er niets mee doet, is de kans groter dat de slaapproblemen ook na de zwangerschap blijven.”
Slecht slapen komt vaak voor tijdens de zwangerschap, maar wanneer is het nog normaal? Volgens Ingrid draait het vooral om hoe je je overdag voelt. “Net als bij niet-zwangeren hebben we het over slapeloosheid als iemand al enige tijd problemen heeft met inslapen of doorslapen én daardoor overdag minder goed functioneert.”
Ben je overdag extreem moe? Kun je je niet concentreren? Of voel je je somber of gespannen? Bespreek dit dan met je verloskundige of huisarts. Het gaat dus niet alleen om de nacht, maar om het totaalbeeld.
Stress speelt een grote rol bij zwangerschap en slapeloosheid. Soms blijft je lichaam te alert of gespannen,” zegt Ingrid. Slaapexperts noemen dat arousal. Je systeem staat dan nog ‘aan’. Voor goede slaap moet je lichaam juist kunnen ontspannen. Blijft je lichaam gespannen? Dan wordt inslapen moeilijker. Je hoofd blijft actief en je lichaam blijft alert.
Tijdens de zwangerschap kun je meer spanning ervaren. Bijvoorbeeld over je gezondheid, je werk of de komst van de baby. Die spanning neem je vaak mee de nacht in. Daardoor kan slapen lastiger worden.
Slapeloosheid tijdens de zwangerschap kun je niet altijd voorkomen. Maar je kunt je lichaam wel helpen. Volgens Ingrid is regelmaat belangrijk. “Je biologische klok houdt van vaste tijden. Daarmee geef je je lichaam houvast.”
In het 3e trimester kan het helpen om extra kussens te gebruiken. Een kort dutje in de vroege middag mag. En bij misselijkheid kan een lichte snack voor het slapen prettig zijn.
Daarnaast is het belangrijk om rust voorrang te geven. Ingrid zegt: “Je hoeft niet je oude tempo vol te houden. Laat de rommel soms liggen. Kies voor ontspanning.”
Wat helpt niet bij slapeloosheid tijdens de zwangerschap? Langer in bed blijven liggen dan je normaal zou doen. “Als je te lang op bed ligt, bouw je minder slaapdruk op,” zegt Ingrid. “Daardoor wordt inslapen juist moeilijker.”
Ook veel piekeren over je slaap helpt niet. Probeer het wat lichter te zien. Slecht slapen hoort voor een groot deel bij deze fase.
“Zwangerschap is tijdelijk,” zegt Ingrid. “En je lichaam bereidt zich als het ware al voor op de periode waarin een baby ’s nachts vaker wakker wordt.”
Blijf je slecht slapen en wil je weten wat je kunt doen? In de ZelfZorgWijzer-app van Zilveren Kruis krijg je persoonlijk advies dat past bij jouw klachten. Je kunt een zelfhulpmodule van NewHealth volgen.
Je kunt ook je vraag stellen via de chat aan een verpleegkundige van Eurocross. Zo krijg je snel duidelijkheid en weet je wat je zelf kunt doen om beter te slapen.
