Wat is een hernia? Symptomen, klachten en handige oefeningen

Wat is een hernia precies?

Je rug bestaat uit wervels. Tussen deze botjes zitten soepele schijven: de tussenwervelschijven. Het zijn een soort zachte kussentjes die werken als schokdempers. Ze zorgen ervoor dat je rug soepel kan bewegen en klappen kan opvangen. Jelle legt simpel uit wat er misgaat bij een hernia: “Een hernia is een uitstulping van vloeistof uit zo’n schijf. Die uitstulping kan tegen een zenuw aan drukken. Dat geeft dan pijn in het gebied waar de zenuw naartoe loopt.”

Wist je dat een hernia overal in je rug kan ontstaan? Meestal zit de hernia in je onderrug, waardoor je pijn krijgt in je been. Maar het kan ook in je nek of bovenrug zitten. Bij een hernia in de bovenrug trekt de pijn vaak naar je borstkas of straalt deze uit naar je armen.

Hoe herken je een hernia? De belangrijkste symptomen

Een hernia geeft heel herkenbare klachten. Een hernia begint vaak met een zeurende pijn in de rug. Daarna komt de zenuwpijn, die uitstraalt naar een arm of been.

Herniasymptomen

• Heftige uitstralende pijn: dit is het bekendste symptoom. De pijn straalt via de zenuw uit naar je bil en je been, of bij een nekhernia naar je arm.
• Erge pijn bij bepaalde bewegingen: de pijn kan veel erger worden bij zitten, bukken, hoesten of niezen.
• Minder kracht of een doof gevoel: omdat de zenuw klem zit, kan je been of je arm slap aanvoelen. Soms voelt de huid op die plek gevoelloos of tintelend aan.

Een hernia is van zichzelf niet gevaarlijk of erg. Niet elke hernia zorgt namelijk voor pijn. Veel mensen hebben een hernia zonder dat ze het zelf weten, omdat de uitstulping toevallig niet tegen een zenuw aandrukt.

Spit of een hernia: wat is het verschil?

Spit en een hernia worden vaak door elkaar gehaald. Bij spit ga je plotseling door je rug. Maar hoe voelt dat en wat is het verschil met een hernia?:

• Bij spit blijft de pijn in je rug:
• De pijn schiet ineens heftig in je onderrug.
• Je rugspieren spannen zich hard aan en je rug voelt heel stijf aan.
• De pijn straalt niet ver uit naar je been.
• Spit herstelt snel: de ergste pijn verdwijnt meestal binnen één tot twee weken.
• Bij een hernia heb je ook pijn in je been:
• De pijn in je been is vaak veel erger dan de pijn in je rug zelf.
• De pijn straalt vaak uit naar een been of arm.
• Je kunt ook tintelingen, minder kracht of een doof gevoel in je been of arm hebben.
• De klachten kunnen zes tot twaalf weken duren.

Herniaoefeningen en herstel

Heb je pijn in de rug die uitstraalt naar een been of arm? Neem altijd eerst contact op met je huisarts of een fysiotherapeut. Ga daarna eventueel aan de slag met tips of oefeningen. Jelle waarschuwt: “Omdat er bij een hernia een zenuw klem zit, moet een deskundige eerst goed onderzoeken wat er precies aan de hand is. Ga nooit zomaar zelf experimenteren met oefeningen of sporten.”

Een hernia betekent niet altijd dat je geopereerd moet worden. Artsen zijn tegenwoordig heel terughoudend met opereren. De meeste hernia’s herstellen binnen zes tot twaalf weken helemaal vanzelf, omdat je lichaam de uitstulping vaak zelf netjes opruimt.

Als het mag van een expert, kun je je herstel zo helpen:

• Blijf rustig in beweging: ga absoluut niet de hele dag in bed liggen. Rustig wandelen zorgt ervoor dat je spieren niet vastlopen en helpt je rug soepel te blijven.
• Doe alleen goedgekeurde herniaoefeningen: vraag je fysiotherapeut om een persoonlijk schema. Speciale oefeningen helpen om de spieren rondom je rug en buik sterker te maken, zodat je zenuw meer ruimte krijgt. Stop direct als een oefening zorgt voor meer uitstralende pijn.
• Sporten met een hernia: rustig sporten mag alléén als de fysiotherapeut zegt dat het veilig is. Kies in het begin voor sporten zonder harde klappen, zoals fietsen of zwemmen. Vermijd zwaar tillen en diep vooroverbuigen.