Wat is een allergie? De huisarts legt uit

Wat is een allergie?

Een allergie is een sterke reactie van het afweersysteem op stoffen van buitenaf (allergenen) die normaal gesproken ongevaarlijk zijn. Denk hierbij aan pollen, huisstofmijt, huidschilfers van huisdieren of bepaald eten. Wanneer je lichaam deze stoffen onterecht als gevaarlijk ziet, ontstaan er klachten. Veelvoorkomende allergiesymptomen zijn niezen, jeukende ogen, huiduitslag en kortademigheid.

Rick vertelt: "Een allergie ontstaat als je lichaam een stof herkent als ‘gevaarlijk’. Eerst gebeurt er nog niks, maar je afweersysteem onthoudt de stof. De volgende keer kan je lichaam overdreven reageren en krijg je klachten.” Je kunt een allergie al vanaf je geboorte hebben. Maar je kunt ook pas op latere leeftijd een allergie krijgen.

Lees ook: 'Wat te doen bij een allergische reactie? Huisarts legt uit'

De rol van histamine bij een allergie

Wanneer je in contact komt met een stof waarvoor je allergisch bent, gebeurt er iets bijzonders in je lichaam. Je afweersysteem geeft dan de stof histamine vrij.

Histamine is een stof die je lichaam zelf aanmaakt en je normaal gesproken helpt bij het beschermen van je lichaam. Bij een allergie komt er te veel histamine vrij op plaatsen waar de stof binnendringt, zoals je neus, ogen of huid. Dit zorgt voor de bekende symptomen:

• Verwijding van de bloedvaten: dit zorgt voor roodheid en zwelling.
• Prikkeling van de zenuwen: dit zorgt voor jeuk en niezen.
• Vochtproductie: dit zorgt voor een loopneus of tranende ogen.

Tip van de huisarts: "De meeste medicijnen tegen allergieën, zoals allergietabletten of neussprays, worden antihistaminica genoemd. Zoals de naam al zegt, blokkeren deze middelen de werking van histamine, waardoor je klachten snel verminderen."

Wat kan je doen bij een allergie?

De beste manier om klachten te voorkomen? Vermijd contact met de stof waarvoor je allergisch bent. “Maar dat is niet altijd mogelijk”, zegt Rick. “Bij hooikoorts kun je bijvoorbeeld pollen niet helemaal ontwijken. Die zweven nu eenmaal buiten rond.” Dan kan je alleen middeltjes nemen om de reactie minder erg te maken.   

Wat kan helpen bij allergie?

• Medicijnen. Antihistaminetabletten, neusspray of oogdruppels
• Immunotherapie. Een behandeling die je lichaam minder gevoelig maakt.
• Slim omgaan met allergieën. Ramen dicht op dagen met veel pollen, schoonmaken en allergievriendelijke voeding.

Kan een allergie gevaarlijk zijn?

Soms kan een allergie heel heftig zijn. Dit heet een anafylactische shock. “Je lichaam reageert dan heel sterk: je bloeddruk daalt. Daarvan kun je flauwvallen en een zweterige huid krijgen. En je keel kan opzwellen. En je keel kan opzwellen”, zegt Rick. Dit kan gebeuren bij een ernstige notenallergie of een wespensteek. Bel direct 112 als iemand die klachten krijgt. Mensen met een ernstige allergie hebben vaak een adrenalinepen (een EpiPen). “Die pen kan levens redden en moet je zo snel mogelijk gebruiken”, zegt Rick.