Mazelen wordt veroorzaakt door het mazelenvirus. In Nederland verloopt de ziekte meestal zonder grote problemen. Sommige kinderen worden erg ziek, maar de meeste herstellen vanzelf. Jojanneke vertelt: “Meestal gaat de ziekte vanzelf weer over. Een deel van de kinderen krijgt er een andere klacht bij. Bijvoorbeeld een ontsteking aan de longen of de luchtwegen. Daarvan kunnen ze dan erg ziek worden en in zeldzame gevallen zelfs overlijden.”
De ziekte begint vaak als een gewone verkoudheid. Jojanneke legt uit: “Kinderen met mazelen krijgen koorts en voelen zich niet lekker. Ze moeten hoesten en zijn verkouden.”
Wat mazelen anders maakt dan een gewone verkoudheid, zie je vooral aan de ogen en de mond. “Heel typisch voor mazelen zijn rode ogen zonder pus erin”, vertelt Jojanneke. Ook kunnen er witte vlekjes aan de binnenkant van de mond zitten.
Na drie tot zeven dagen verschijnen de bekende vlekjes. Jojanneke omschrijft het als volgt: “Je kind wordt van top tot teen rood. De vlekjes vloeien helemaal in elkaar over tot één groot rood vlak.”
Het is soms lastig om vlekjesziektes uit elkaar te houden. Bij waterpokken zie je vaak losse rode plekjes en blaasjes die over het hele lichaam zitten. Ook zitten ze vaak tussen de haren op het hoofd. Bij mazelen vloeien de vlekjes juist in elkaar over. Jojanneke zegt hierover: “Waterpokken zijn losse vlekjes en bij mazelen smelten de vlekjes op de huid samen.”
Lees ook het artikel: Behandeling van waterpokken bij baby’s: dit kan je doen om jeuk te verlichten.
Voor een baby kan mazelen intenser zijn, omdat hun eigen afweer nog niet sterk genoeg is. Vooral baby’s tussen de 6 en 14 maanden zijn kwetsbaar. Jojanneke legt uit: “Het is belangrijk om te weten dat kinderen tussen de 6 en 14 maanden niet beschermd zijn tegen mazelen.” Vóór de leeftijd van 6 maanden krijgt een baby namelijk nog antistoffen mee van de moeder via de placenta of borstvoeding. Ná 6 maanden raken deze antistoffen ‘op’ en de baby krijgt pas bij 14 maanden de eerste inenting tegen mazelen.
Mazelen is heel erg besmettelijk. Het virus verspreidt zich via druppeltjes in de lucht. Dat kan door hoesten of praten. Jojanneke waarschuwt dat je al besmettelijk bent voordat je klachten krijgt. Dit maakt het lastig om verspreiding te voorkomen. “Mazelen is heel besmettelijk. Een hele wachtkamer kan al besmet raken als je er alleen maar even staat”, vertelt ze.
Mag je kind naar school of de opvang met mazelen? Nee. Mazelen is een ziekte die je verplicht moet melden. Je moet thuis in quarantaine blijven en mag absoluut niet naar buiten.
De meeste kinderen in Nederland zijn beschermd door de bmr-prik (bof, mazelen, rodehond). “De eerste prik geeft 95% bescherming”, zegt Jojanneke. De tweede prik zorgt voor een bescherming van 99%. Deze tweede prik wordt nu vaker rond de leeftijd van 5 jaar gegeven in plaats van 9 jaar.
Na de prik kan je kind koorts krijgen of een rode plek waar geprikt is. De koorts komt vaak pas na vijf tot tien dagen. Jojanneke legt uit dat dit een goede reactie is: “Je lichaam maakt betere antistoffen aan als de temperatuur hoger is. Met die stoffen kan je lichaam een ziekte aanvallen. Je kind moet even hard werken om die bescherming op te bouwen.”
Er zijn geen medicijnen die het virus direct doden. “Je kunt alleen de klachten van de mazelen bestrijden”, zegt Jojanneke. Je kunt je kind helpen door:
Denk je dat je kind mazelen heeft? Dan is het belangrijk om eerst de dokter te bellen. Ga niet direct naar de praktijk. Jojanneke zegt: “Ga niet naar de huisarts toe, maar bel ze op. Dat is echt een heel belangrijk verschil.” Zo voorkom je dat andere mensen in de wachtkamer ziek worden.
Bel direct de dokter als je kind:
Download de ZelfZorgWijzer-app
Meer lezen over veelvoorkomende ziektes bij kinderen, zoals waterpokken, RS-virus of rodehond? Lees het op onze pagina over Kinderziektes.
