Laat ouderen zo lang mogelijk thuis wonen

Zo lang mogelijk gezond en vitaal thuis wonen. In je vertrouwde omgeving. Zelfstandig en zelfredzaam. En zelf regie houden over je leven. Een wens van velen die langdurig afhankelijk zijn van zorg, zeker van ouderen. Zij willen in de regel zo lang mogelijk gezond en vitaal zelfstandig wonen en vorm geven aan hun oude dag. In een vertrouwde omgeving.

Een voorbeeld: als een 85-jarige man weduwnaar wordt, dan halveert zijn levensverwachting. Zonder medische reden neemt de kans ook toe dat hij naar een verpleeghuis moet. Want hij is het niet gewend om zijn eigen boontjes te doppen. Letterlijk en figuurlijk. Zilveren Kruis wil ervoor zorgen dat hij leert zijn eigen eten te koken of gebruik kan maken van een maaltijdvoorziening. Zijn eigen ogen kan druppelen met een druppelbril. En zijn kwaliteit van wonen en leven kan verbeteren met behulp van domotica en e-health-oplossingen. Zodat hij niet onnodig afhankelijk is van de (thuis-)zorg.

De mogelijkheid om langer zelfstandig thuis te wonen, is nu vaak beperkt omdat de zorg daar nog niet altijd voor is ingericht, er geen goede aansluiting is met ondersteuning vanuit de WMO en de samenwerking tussen zorgaanbieders nog te veel gericht is op het verlenen van zorg in plaats van op het versterken van vaardigheden of het op orde brengen van de goede randvoorwaarden om langer thuis te kunnen blijven wonen.

Om ouderen en mensen met een beperking die langdurig afhankelijk zijn van zorg langer zelfstandig in hun vertrouwde omgeving te laten wonen, is een omslag nodig in denken en doen. Een omslag van ‘zorgen voor’ naar ‘zorgen dat’. Dat betekent: geen standaardaanbod van thuiszorg, maar een traject waardoor ouderen weer minder afhankelijk worden en zonder begeleiding thuis kunnen wonen. Op het gebied van samenwerking is het nodig dat professionals vanuit verschillende domeinen en expertises zich organiseren rondom de ouderen. Zij moeten met elkaar lokaal de kwetsbare oudere in kaart brengen en met elkaar het juiste zorg- en ondersteuningsaanbod aanbod rond de ouderen organiseren.

Door coördinatie van zorg in de eerste lijn, met waar nodig de inzet van expertise uit de tweede lijn (i.p.v. behandeling vanuit de tweede lijn), voorkomen we dat ouderen en mensen met een beperking onnodig opgenomen worden en langdurig intramurale zorg gebruiken. Op het niveau van de omgeving is het nodig om woningen levensloopbestendig te maken. Maar ook om lokale alternatieven voor zelfstandig wonen te initiëren en ondersteunen. De (digitale) infrastructuur moet ontwikkeld worden om het zelfstandig thuis wonen te ondersteunen en om het gebruik van domotica mogelijk te maken

2 voorbeelden van zo lang mogelijk thuis

Syntrus Achmea en Zilveren Kruis: aanpak om ouderen ‘langer zelfstandig’ te laten wonen

Syntrus Achmea en Zilveren Kruis hebben gezamenlijk een aanpak ontwikkeld om bij te dragen aan de ambitie om ouderen langer zelfstandig thuis te laten wonen. Beide onderdelen van Achmea werken hiervoor samen met architectenbureau Juli Ontwerp. Doel van de gezamenlijke aanpak is om gemeenten te overtuigen meer ruimte te creëren voor gemeenschappelijke woonvormen waarmee senioren langer zelfstandig thuis kunnen wonen.

Nieuwe woonvormen voor ouderen moeten een antwoord bieden op de steeds hogere druk op mantelzorgers en de groeiende vraag naar zorg. Architectenbureau Juli Ontwerp kwam recent als beste uit de bus met het ontwerp van een gemeenschappelijke woonvorm voor ouderen. Met dit concept gaan Syntrus Achmea en Zilveren Kruis het gesprek aan met gemeenten, projectontwikkelaars en investeerders om de voorstellen in praktijk te brengen en concrete locaties te vinden. Zowel woningcorporaties als institutionele beleggers kunnen in deze woningen investeren. Syntrus Achmea, initiatiefnemer van het project Samen Zelfstandig, belegt namens pensioenfondsen en verzekeraars al ruim tien jaar in zorgvastgoed.

Valpreventie

Vallen heeft een serieus impact op de ouderen en hun vitaliteit. Het leidt tot minder zelfredzaamheid, minder participatie, meer sociaal isolement en meer zorggebruik en zorgkosten. Van alle ouderen van 65 jaar en ouder valt ongeveer 34% minimaal 1 keer per jaar. 71% van alle 65-plussers heeft zich na een valongeluk medisch laten behandelen. Valpreventie richt zich op het wegnemen van risicofactoren. Er zijn de afgelopen jaren diverse valpreventie interventies ontwikkeld waarvan is aangetoond dat ze effectief de kans op vallen verlagen.

Het effectief uitvoeren van valpreventie is echter complex; er zijn veel factoren van invloed op de uiteindelijke impact met betrekking tot het verminderen van valongelukken. Samenwerking tussen verschillende partijen zoals de verzekeraar, gemeenten, zorgaanbieders en GGD’s is een belangrijke succesfactor voor de implementatie van valpreventie. Samen met de gemeente Amsterdam ontwikkelde Zilveren Kruis een handreiking voor een integrale, werkbare aanpak voor valpreventie. ‘Bij het vormgeven van de samenwerking met het sociale domein is het van belang om aan te sluiten bij perspectieven vanuit verschillende domeinen: het informeel domein (mantelzorg & vrijwilligers); het sociaal domein; het medisch domein. In de aanpak is een aanpak voor valpreventie geformuleerd waarin de rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende domeinen eenduidig zijn vastgelegd.