Voorwaarden voor contingentiemanagement
U mag contingentiemanagement onder voorwaarden inzetten binnen verzekerde GGZ-zorg. De behandeling duurt maximaal 26 weken. In die periode mag u maximaal 65 contactmomenten registreren. Bij elk contactmoment kan de cliënt een voucher krijgen.
- Bij cocaïneverslaving mag u contingentiemanagement inzetten als zelfstandige behandeling.
- Bij opiaatverslaving mag u contingentiemanagement beperkt inzetten als onderdeel van de behandeling, samen met behandeling met medicijnen.
- Bij cannabisverslaving of amfetamineverslaving mag u contingentiemanagement beperkt inzetten als onderdeel van de behandeling, samen met cognitieve gedragstherapie.
Lees ook Verantwoordingsdocument A-release 2025 (pdf) en Circulaire Therapieën GGZ van ZN (pdf).
Voorwaarden voor consulten fysiotherapie
U mag als fysiotherapeut beperkt consulten registreren binnen verzekerde GGZ-zorg. Dat mag als de activiteiten:
- passen bij uw opleiding, competenties en bijscholing
- gericht zijn op de diagnostiek of behandeling van de psychische stoornis
- bijdragen aan een behandeldoel
- onderdeel zijn van een multidisciplinaire behandeling
Bespreek ook het verloop en de voortgang met de regiebehandelaar.
Er is geen volledig overzicht van activiteiten die u wel of niet mag doen. Hieronder staan voorbeelden.
Activiteiten door de fysiotherapeut die wel mogen
- Diagnostiek op fysiek gebied, als dit nodig is voor de diagnostiek of behandeling van de psychische stoornis.
- Psycho-educatie over bijvoorbeeld bewegen en stress
- Motiveren tot bewegen
- Lichaamsgerichte therapie
- Ademhalings- en ontspanningsoefeningen
- Graded activity bij beweegangst en vermijding bij pijnklachten
Activiteiten door de fysiotherapeut die niet mogen
- Fysiotherapie en oefentherapie zoals fysiotherapeuten die meestal bieden
- Activerende fysiotherapie
- Massage
- Begeleid sporten
- Belastbaarheidstraining
- Fysieke activiteiten opbouwen om conditie, spierkracht, coördinatie, lenigheid, balans of inspanning te verbeteren
- Fysieke metingen, zoals een conditiemeting, alleen ter informatie
- Graded activity bij klachten die niet door pijn komen
Fysiotherapie als behandelvorm is geen verzekerde GGZ-zorg
Fysiotherapie als zelfstandige behandelvorm valt niet onder verzekerde GGZ-zorg. Deze zorg voldoet binnen de GGZ niet aan de stand van wetenschap en praktijk.
Voorwaarden voor verzekerde verslavingszorg
U mag verslavingszorg alleen als verzekerde GGZ-zorg inzetten als de behandeling voldoet aan deze voorwaarden:
- Regel vóór een klinische behandeling al nazorg voor de cliënt. Neem nazorg op in het behandelprogramma en zorg voor een warme overdracht aan de nazorgaanbieder. Zonder nazorg werkt de behandeling minder goed.
- Zet therapeutisch proefverlof in de eigen omgeving in als onderdeel van een klinische behandeling. De bedoeling van proefverlof is dat cliënten stap voor stap in hun eigen omgeving kunnen oefenen met de vaardigheden die zij hebben geleerd. En dat de intensiteit van de zorg zo geleidelijk wordt afgebouwd.
- Bied klinische behandeling alleen aan bij ernstige medische of psychische comorbiditeit, sociale desintegratie of een ernstige vorm van afhankelijkheid. Houd er rekening mee dat klinische behandeling meestal niet effectiever is dan ambulante behandeling.
- Voer vooraf triage uit. Gebruik triage voor diagnostiek en om de behandelintensiteit te bepalen. Gebruik hiervoor een screeningsinstrument, zoals de MATE of EuropASI.
- Zorg bij dagbehandeling voor interactie met de sociale omgeving van de cliënt. Dagbehandeling in buitenlandse klinieken is daarom geen verzekerde zorg.
- Bied bij alcoholverslaving geen inzichtgevende psychotherapie aan. Deze interventie is bij alcoholverslaving niet effectief.
- Kies bij dubbele diagnoseproblematiek voor een geïntegreerde intensieve behandeling. De meerwaarde van een klinische behandeling is niet aangetoond.
Lees ook Verslavingszorg in beeld van Zorginstituut Nederland.
Voorwaarden voor verzekerde vaktherapie
U mag vaktherapie inzetten binnen verzekerde GGZ-zorg als de cliënt een psychische stoornis heeft en vaktherapie onderdeel is van een multidisciplinaire behandeling.
Onder vaktherapie vallen bijvoorbeeld:
- beeldende therapie
- danstherapie
- dramatherapie
- muziektherapie
- psychomotore therapie
- runningtherapie
Stem vaktherapie goed af op de behandeling door de regiebehandelaar. Zet vaktherapie daarom niet los van deze behandeling in.
Zet vaktherapie in voor behandeldoelen zoals verandering, ontwikkeling, stabilisatie of acceptatie. Richt de therapie op emotioneel, gedragsmatig, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied.
Lees ook het 'Rapport Vaktherapie en dagbesteding in de geneeskundige GGZ' van Zorginstituut Nederland.
Voorwaarden verzekerde zorg door social worker
Geneeskundige GGZ richt zich op herstel van een psychische stoornis of op het voorkomen dat de stoornis erger wordt. Daar hoort ook bij dat de cliënt leert omgaan met de aandoening.
Een social worker mag begeleidingsactiviteiten uitvoeren binnen de GGZ bij cliënten met zeer complexe psychische aandoeningen. Dat mag alleen als de inzet:
- gestructureerd en programmatisch is
- een specifiek geneeskundig doel heeft
- onderdeel is van de behandeling
- aansluit op aanbevelingen in multidisciplinaire richtlijnen
Consulten door de social worker onder voorwaarden
Een social worker mag beperkt consulten binnen de GGZ registreren. Dat mag als de begeleidingsactiviteit een vast onderdeel is van de behandeling van de psychische stoornis.
De begeleidingsactiviteit moet:
- deskundigheid vragen op het niveau van behandelaar
- voortkomen uit het behandelplan
- nodig zijn om het behandeldoel te bereiken
- onder aansturing staan van de regiebehandelaar
- met verloop en resultaat worden teruggekoppeld aan de regiebehandelaar
Deze activiteiten richten zich op beperkingen door de psychische stoornis. De social worker leert de cliënt nieuwe praktische vaardigheden. Daarna oefent de cliënt deze vaardigheden in het dagelijks leven. Herhaald oefenen en inslijpen vallen onder begeleiding, niet behandeling.
Begeleidingsactiviteiten door de social worker die wel mogen
- opruimstrategieën aanleren aan een cliënt die dit door de psychische stoornis nog niet zelf kan, zoals bij ADHD of autisme
- samen met een cliënt met een depressie een lijst met activiteiten maken voor activering
- een cliënt met ADHD leren werken met een takenlijst
- motiveren tijdens de behandeling of bij het innemen van medicatie, als de cliënt dit door de stoornis onvoldoende zelf kan
- zelfzorg aanleren aan een cliënt die dit door beperkingen vanuit de psychische stoornis niet zelf doet
Begeleidingsactiviteiten door de social worker die niet mogen
Een social worker mag taken van de cliënt niet structureel overnemen. Dit mag alleen incidenteel. Voorbeelden van taken die niet structureel mogen:
- administratie ordenen
- formulieren invullen
- brieven schrijven
- instanties bellen
- uitkering aanvragen
Deze activiteiten richten zich op oefenen, toepassen en inslijpen. Daarbij leert de cliënt geen nieuwe vaardigheid binnen behandeling. De ondersteuning helpt bij zelfredzaamheid en deelname aan de samenleving. Daarom valt deze ondersteuning buiten geneeskundige GGZ. Mogelijk past deze ondersteuning binnen de Wmo.
Lees meer over de wettelijke domeinen voor zorg en ondersteuning aan mensen met een psychische stoornis en in het bijzonder artikel 4.1 Onderscheid begeleiding in het kader van de Wmo en begeleiding in het kader van geneeskundige GGZ. En Standpunt vaktherapie en dagbesteding in de geneeskundige GGZ.
