“Als het mentaal niet goed met je gaat”, begint Van Os, “zit er een probleem in je hoofd en dat moet verholpen worden. Om dat hoofd te repareren, hebben we 250 therapieën beschikbaar, en zo’n 80 antidepressiva. Maar uit de statistieken blijkt dat het beroep op de GGZ in bepaalde postcodegebieden veel hoger is dan gemiddeld. Als je inzoomt op die postcodes, dan zie je mensen die gemangeld zijn door armoede, schulden en het gevoel dat er geen uitweg is. Daarom zeggen wij: mentale gezondheid is een politieke kwestie.”
Voormalig burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb sluit daar met zijn betoog bij aan. “In een rapport uit 1989 was het verschil in levensverwachting tussen Rotterdam Noord en Zuid 10 jaar. Dat was geen millimeter verbeterd toen ik aantrad als burgemeester. Het grootste probleem van Rotterdam-Zuid is dat mensen daar ongezond leven. Kinderen hebben een buikomvang van 2 tot 4 cm meer dan gemiddeld. Dat is een combinatie van leven in relatieve armoede, ongezond eten en onvoldoende bewegen. Toen ik nog werkte bij het ministerie van Volksgezondheid vroeg de directeur-generaal me een keer: ‘Weet je wat de belangrijkste bijdrage ooit aan de gezondheidszorg is geweest? Niet de academische ziekenhuizen, niet de hoogleraren die onderzoek doen met openhartoperaties en dergelijke. Nee’, zei hij, ‘de belangrijkste bijdragen aan de zorg waren riolering en schoon drinkwater.’ Voorkomen dus, in plaats van genezen.”
Onze totale ziektekosten bedragen zo’n 60 miljoen euro per jaar. Dan mag je best wat besteden aan preventie.
- Eric Otto, CEO Facilicom Group
Preventie is voor Eric Otto al langer een bewezen businesscase. Met 20.000 medewerkers ziet hij de rekening van al dat genezen jaarlijks op zijn bureau belanden. “De totale ziektekosten bij Facilicom Group bedragen zo’n 60 miljoen euro per jaar”, vertelt hij. “Dan mag je best wat besteden aan een providerboog met preventieve hulp voor financiële zorgen, overgangsklachten, mantelzorg en ga zo maar door. Mijn droom is dat een HR-manager ooit in paniek naar me toe komt omdat de kosten van die preventie totaal uit de klauwen loopt. Want die kosten zullen altijd hooguit een fractie zijn van die 60 miljoen euro verzuimkosten.”
Cardiologen zijn erin geslaagd hart- en vaatziekten op de ranglijst van doodsoorzaken te laten dalen van de eerste naar de tweede plek, zegt Van Os. “Niet door zieke mensen te repareren, maar door risicofactoren aan te pakken. Preventie. Een beetje bewegen, op je bloeddruk letten, gezond eten en niet roken. Die aanpak is spectaculair succesvol. Als ze zich alleen hadden gericht op het fixen van hart- en vaatproblemen, hadden ze voor ongeveer 10% meer gezondheid gezorgd. Door in te zetten op preventie en gezond gedrag hebben ze een impact van 70% weten te realiseren.”
Volgens Aboutaleb wringt daar de schoen. Want: “een lidmaatschap van een sportvereniging kost een paar honderd euro per jaar, en daar komen nog kleding en schoenen bij. In Rotterdam-Zuid wonen evenveel mensen als in Eindhoven. Die stad heeft 3 gymnasia, Rotterdam-Zuid had er niet één. Dus zei ik: laten we een gymnasium bouwen.” Aboutaleb weet de gemeenteraad te overtuigen van zijn plannen. “Het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid werkt op tal van terreinen tegelijk: we slopen en bouwen woningen, we renoveren, we isoleren. We creëren werkgelegenheid, we leggen sportfaciliteiten aan. Er is inmiddels een olympisch zwembad, er is 40 miljoen euro geïnvesteerd in sportvelden. En dat gymnasium is er gekomen. Op Zuid is net zoveel talent als op Noord, dus moet je daar ook de infrastructuur brengen die aan dat talent tegemoetkomt. Omdat het absoluut noodzakelijk is om te investeren in onderwijs, in kinderen, om reproductie van armoede tegen te gaan. Want armoede is de basis van alle ellende.”
Armoede bestrijden doe je niet door mensen een extra tas boodschappen te geven.
– Ahmed Aboutaleb, oud-burgemeester van Rotterdam
De natuurlijke staat waarin ons gevoel op en neer gaat, waarbij er altijd sprake is van vanzelfsprekend herstel: dat is de definitie van vitaliteit.
- Jim van Os, Hoogleraar psychiatrie
In een gezond bedrijf is er naast omzet, winst en productiviteit ook aandacht voor mentale gezondheid. Want 1 op de 5 medewerkers ervaart werkstress. En dus lopen verborgen kosten op. In verzuim en in verloop. De stille cijfers vertellen het complete verhaal. Daarom roepen we jou op om mentale gezondheid ook binnen jouw organisatie bespreekbaar te maken.
Ondernemers, bedrijven en medewerkers willen niets liever dan floreren. Door aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt en de alsmaar stijgende werkdruk komt daar steeds minder van terecht. De BV Nederland staat in overlevingsstand.
Voor een publiek van ruim 100 aanwezigen werd Femke Verkerk tijdens het Wellbeing en Vitaliteitsevent 2025 van Zilveren Kruis en Gezond in Bedrijf uitgeroepen tot Vitaliteitsmanager van het Jaar.
Wanneer is de balans tussen leiderschap, cultuur en vitaliteit optimaal? Een kleine 200 vitaliteitsmanagers uit heel Nederland kwamen op 15 oktober samen in Maarsen om tijdens het jaarlijkse Wellbeing & Vitaliteitsevent een antwoord te vinden op die vraag.
