En dat is hard nodig. Bij het UWV zagen ze het aantal vrouwen dat jaarlijks uitvalt met psychische klachten de afgelopen vijftien jaar meer dan verdubbelen, vooral in de leeftijdscategorie van 30 tot 40. Nog veel groter is de groep die kampt met lichte klachten. Volgens onderzoek van de Erasmus Universiteit ervaart bijna 40% van de ouders klachten van een ouderschapsburn-out. Moeders, ouders van jonge kinderen, en kinderen die extra zorg nodig hebben lopen meer risico.
Dat percentage kwam voor mij niet geheel als een verrassing, toen ik het rapport las. Het was half twee ’s nachts. Ik was net terug van een radio-uitzending om over mijn nieuwe boek te praten, om daarna nog een uur met een koortsige baby door het huis te hupsen. Virus nummer 57 van dit griepseizoen. Extreme vermoeidheid? Absoluut. Het gevoel te hebben in de overlevingsstand te staan? Check.
Goed nieuws dus, dat werkgevers steeds meer aandacht hebben voor het welzijn van hun mensen. Dat gebeurt niet alleen bij grote corporates – ook bij ziekenhuizen, onderwijsinstellingen en overheden doen vitaliteitscoaches goede zaken. Wereldwijd gaven bedrijven in 2021 $61 miljard uit aan ‘corporate wellness solutions’, en die markt groeit jaarlijks flink. Maar wat is eigenlijk het effect van al die programma’s?
Bijzonder weinig, ontdekte Oxford-wetenschapper William Fleming in zijn onderzoek. Of het nu gaat om mindfulness, onlinecoaching, cursussen in tijdmanagement of apps om beter te slapen, degenen die er gebruik van maken, voelen zich niet beter dan degenen die dat niet doen. Het enige positieve - maar kleine - effect dat de onderzoeker vond, betrof mensen die vrijwilligerswerk doen via hun werk.
Bij sommige initiatieven lijkt er zelfs een négatief effect te zijn. Zo rapporteren de deelnemers van cursussen in veerkracht en stressmanagement een mínder goede mentale gezondheid dan degenen die er niet aan deelnemen. Dat betekent niet per definitie dat zo’n cursus schadelijk is: het ligt meer voor de hand dat degenen die eraan meedoen vooraf ook al relatief veel last van stress hadden. Maar helpen lijkt het in ieder geval niet te doen.
Wie weleens een cursus stressmanagement of ‘grenzen aangeven’ heeft gevolgd, zal niet van deze magere resultaten opkijken. Als de baas de volgende dag weer in je nek hijgt of je je werk al af hebt en of je er nog iets bij kunt doen, verdwijnt alles wat je de dag ervoor hebt geleerd als sneeuw voor de zon.
Je kunt er als management daarom maar beter eerlijk over zijn: dit soort cursussen zijn doekjes voor het bloeden. Wie structureel te weinig betaald krijgt, of van het ene naar het andere tijdelijke contract hopt, heeft nu eenmaal niet zoveel aan een training in financieel welzijn. En een slaap-app is leuk, maar heeft geen nut als je ‘s avonds wordt belaagd met werkmails.
Wat heeft dan wel een blijvend, wetenschappelijk bewezen effect op het welzijn van medewerkers? Autonomie, betekenisvol werk, flexibiliteit, weinig reistijd, fijne collega’s en een goede baas. Een gunstig rooster, een hoog genoeg salaris en een acceptabele werkdruk. Daar kan geen vitaliteitsmanager tegenop.
