Meedoen in eigen buurt draagt bij aan herstel Stap in de Wijk van RIBW Overijssel

Hoe dat eruitziet, wordt om 10.00 uur in de ochtend duidelijk in een onopvallend pand in hartje Zwolle. Binnen drinken vier mensen koffie, ze lezen de krant en maken een praatje. Later op de dag klinkt er muziek en ’s avonds zit dezelfde ruimte vol twintigers en dertigers die samen haken. Dit is het Zwolse Huis van de Wijk dat onder RIBW’s Stap in de Wijk van de grond kwam. Het is vooral een open huiskamer waar iedereen uit de buurt kan binnenlopen om even op adem te komen, leeftijdgenoten te ontmoeten of om mee te doen aan activiteiten (zoals samen koken).

Mensen ruimte bieden

Wat deze plek bijzonder maakt, is dat bewoners en professionals er náást elkaar staan. Samen werken ze aan ideeën die de wijk beter maken. Dat is precies de bedoeling van Stap in de Wijk: mensen ruimte bieden om te proberen, te leren en te ontdekken wat werkt. Zodat iedereen kan meedoen en herstellen in een buurt die dat mogelijk maakt. Een ander Stap in de Wijk‑initiatief is de Doe Mee‑groep. Hier leren mensen een sociaal netwerk opbouwen. Er zijn ook al zogenoemde wooncommunity’s opgericht. Deze bieden mensen met een psychische kwetsbaarheid een zo normaal mogelijke woonomgeving. Communitybewoners Marc en Lucas verwoorden het treffend: 'Als je genoeg mensen bij elkaar zet die iets voor een ander willen doen, maakt het rugzakje niet uit. Je ontdekt vanzelf wat de kracht van mensen is.'

Vrijwel elke gemeente doet mee

In vrijwel elke Overijsselse gemeente is inmiddels een Stap in de Wijk-initiatief van de grond gekomen met wijkgerichte samenwerking en inzet van informele netwerken. RIBW Overijssel-bestuurder Theo den Hertog: 'Wij geloven in een zorgzame samenleving waarin we omzien naar elkaar en waarin je kunt Worden wie je bent-video. Ook als je psychisch kwetsbaar bent.'

Druk op de zorg vermindert

De financiële opbrengst van Stap in de Wijk is nog lastig te bepalen. Op waarde niveau worden de effecten wel steeds duidelijker. Onderzoek van het lectoraat ggz en Samenleving van Hogeschool Windesheim laat zien dat de beweging bijdraagt aan meer regie, meer ontmoeting en een sterker gevoel van thuis zijn in de eigen buurt. Ook collectieve verantwoordelijkheid, van betekenis kunnen zijn, keuzevrijheid en gelijkwaardigheid nemen toe. Het zijn precies die waarden die laten zien waarom investeren in veerkrachtige buurten werkt. Daarin ontstaat meteen de kracht die de druk op de zorg structureel vermindert.

Ook Stappen in de Wijk zetten?

Voor zorgorganisaties die zelf informele netwerken en gemeenschappen in de wijk willen versterken, zijn er twee lessen te halen uit Stap in de Wijk:

• Tip 1: Begin met wijktafels
  Richt je eigen organisatie zo in dat medewerkers samenwerken in wijktafels. Dat betekent dat zij als professioneel team zichtbaar zijn in de wijk en de aansluiting met het sociaal domein gemakkelijker is. Ook komt belangrijke kennis, zoals ervaringsdeskundigheid en herstelgericht groepsaanbod, sneller beschikbaar via wijktafels.
• Tip 2: Ontwikkel een cliëntenplatform
  Zet een digitale plek op waar iedereen kan zien welk herstelgericht groepsaanbod er in de buurt is én hoe bewoners kunnen aansluiten, ongeacht de ondersteuning die ze (met of zonder indicatie) al ontvangen. Dat neemt nóg meer drempels weg.