Effectief hulpmiddel voor ‘witte vlekken’ in ggz Regiokaart complex biedt inzicht in vraag en aanbod

De Regiokaart complex laat zien waar vraag en aanbod voor combinatieproblematiek elkaar wel en niet vinden. Het gaat daarbij om individuele zorgvragen. Zoals iemand die levenslang beschermd moeten wonen, een verstandelijke beperking heeft én kampt met een verslaving. Met de Regiokaart complex kunnen regio’s gericht werken aan een passend zorgaanbod voor deze mensen.

Inzicht per zorgkantoorregio

In 2023 startte Zilveren Kruis Zorgkantoor samen met bestuurders, zorgaanbieders en branchevertegenwoordigers een traject om per zorgkantoorregio de situatie rond complexe zorgvragen in beeld te brengen. Ze stelden negen thema’s vast die samen het hele speelveld bestrijken, van woon- en behandelvoorzieningen tot crisisaanpak, maatschappelijke opvang en een goed functionerend netwerk van (F)ACT teams. Ook bovenregionale specialistische zorg, het voorkomen van eenzijdige zorgbeëindiging en een effectieve bemiddeling en overbruggingszorg maken deel uit van deze integrale blik. Daarmee ontstaat een compleet beeld van waar het aanbod op orde is en waar versterking nodig is.

‘Escalatie voorkomen’

Strategisch beleidsadviseur Marije Tanis (Zilveren Kruis Zorgkantoor) en adviseur Zorgcontractering Anna Jongstra (destijds GGZ Friesland, nu ZuidOostZorg)) kennen het instrument inmiddels van binnen en van buiten. Marije was betrokken bij de ontwikkeling en het toepasbaar maken van de Regiokaart complex. Voor Anna is de kaart een belangrijk, aanvullend hulpmiddel in haar dagelijks werk. Beiden zien dat de kaart helpt om regionale vraagstukken sneller en gerichter op te pakken. 'Er is bovendien een lerend netwerk ontstaan waarin goede voorbeelden snel worden gedeeld”, vertelt Marije. Anna vult aan: 'De kaart helpt escalatie van problemen voorkomen doordat we beter kunnen sturen op passend aanbod.'

De Friese praktijk

In Friesland wordt de Regiokaart complex inmiddels gebruikt naast andere vraag-en-aanbod-matchingsinstrumenten (zoals MatchWlz Friesland). De start bestond uit een analyse op de negen thema’s. Daaruit kwamen de grootste ‘Friese’ knelpunten naar boven: onvoldoende passend aanbod voor cliënten met GGZ Wonen 5, te weinig plekken voor cliënten met somatische klachten die verpleeghuiszorg nodig hebben, een tekort aan prikkelarme woonomgevingen en gebrek aan tijdelijke verblijfplekken. Voor elk knelpunt is een werkgroep aan de slag gegaan. Eén van de verbeteringen die inmiddels is gerealiseerd, is de komst van tijdelijke time out-plekken om crisissituaties te voorkomen. In overleg met Zilveren Kruis Zorgkantoor is er ook een projectleider aangetrokken. Deze stuurt de werkgroepen aan en zorgt voor tempo in het verbeteren. Volgens Anna geeft de Regiokaart complex in Friesland houvast om gericht en gestructureerd aan oplossingen te werken. 'Vooral de duidelijke route met tijdskaders helpt om stappen daadwerkelijk te realiseren.'

Resultaten in meerdere regio’s

Marije ziet dat de Regiokaart complex ook in andere regio’s tot concrete verbeteringen leidt. Zo zijn er in één regio twintig speciale plekken gecreëerd voor mensen met gecombineerde gz en ggz zorgvragen. Daarnaast merkt ze dat veel kennis die eerst alleen in hoofden zat, nu steeds beter wordt vastgelegd. 'De Regiokaart zorgt voor veel energie en verbinding. Hoewel het instrument geen harde cijfers biedt, geeft deze wel inzicht: eindelijk krijgen we een compleet en gedeeld beeld van wat er speelt in de ggz-combinatieproblematiek. Op basis van die inzichten kunnen we nu veel gerichter verbeteren.'

Meer informatie

Meer weten of in gesprek over de Regiokaart complex? Voor vragen, ervaringen of een nadere toelichting kun je contact opnemen met:

• Marije Tanis (strategisch beleidsadviseur Zilveren Kruis Zorgkantoor), marije.tanis@zilverenkruis.nl
• Anna Jongstra (voorheen adviseur Zorgcontractering GGZ Friesland, nu werkzaam bij ZuidOostZorg), a.jongstra@zuidoostzorg.nl.