Mijn naam is Ewald Swinkels en ik werk al vijftien jaar bij Stichting Philadelphia Zorg. Dagelijks begeleid ik mensen met een communicatief meervoudige beperking, vaak doof in combinatie met andere beperkingen. Dit werk raakt mij persoonlijk, omdat ik ook familie ben van mensen met een beperking. Daardoor weet ik hoe pijnlijk het is als iemand niet als mens wordt gezien, maar alleen als ‘zorgbehoevend’.
Mijn kijk op zelfredzaamheid is door de jaren heen veranderd. Niet door beleid, maar door de mensen zelf: hun successen, hun uitdagingen en de vraag die altijd terugkeert: doen we het goede?
Zelfredzaamheid gaat niet over ‘alles zelf kunnen’, maar over erbij horen. Over mogen zijn wie je bent, met al je kwetsbaarheid én kracht, op basis van gelijkwaardigheid.
Tijdens een pilot community building in Amsterdam ervaarde ik voor het eerst écht gelijkwaardig samenleven met bewoners. Geen zorgrelatie, maar mens-tot-mens. Wat we vaak vergeten is dat uitsluiting subtiel is: in aannames, overbescherming, en denken in wat mensen niet kunnen. De vraag moet zijn: wat kan iemand wél? En hoe ondersteunen we dat? We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden. In buurthuizen, sportverenigingen en buurtinitiatieven is al veel warmte en openheid. Onze rol als zorgprofessionals is om die verbindingen zichtbaar te maken en te versterken.
Als mensen zich gezien voelen, bloeien ze op. Joeri (pseudoniem), een jonge man met complexe beperkingen, vond werk in een kringloopwinkel waar hij verantwoordelijkheden kreeg en zelfvertrouwen groeide. Karim (pseudoniem) begon als vrijwilliger en is nu volwaardig lid van zijn kerkelijke gemeenschap, gesteund door de buurt, niet door zorgprofessionals.
Dit is waar het om gaat: mensen écht laten meedoen. Dat vraagt lef, geduld en durven loslaten.
We staan aan de vooravond van een nieuwe manier van samenleven. Zorgprofessionals, gemeenten, familie en samenleving: allemaal moeten we durven loslaten én vasthouden. Loslaten van controle en beperkingen, vasthouden aan de kracht van mensen en lokale netwerken. Het is geen keuze tussen zorg of maatschappij, maar de juiste combinatie van beiden.
Zelfredzaamheid is geen blauwdruk, maar een cultuurverandering die begint bij ons allemaal. Het vraagt tijd, betrokkenheid en vertrouwen. Maar het levert zoveel op: groeiende bewoners, betrokken professionals en een samenleving die ruimte maakt voor iedereen.
Start vandaag met het in kaart brengen van lokale initiatieven en zoek de samenwerking op. Organiseer een bijeenkomst met bewoners, professionals en buurtpartners om samen kansen te ontdekken. Zo bouwen we samen aan een samenleving waarin iedereen meetelt. Neem contact op met jouw zorginkoper van Zilveren Kruis Zorgkantoor voor meer informatie over dit onderwerp of de beweging van Zorg Naar Gewoon Leven.