Wat zijn de meestvoorkomende overgangsklachten? Een expert legt uit

Wat is de overgang?

De overgang is een periode waarin je lichaam zich voorbereidt op het einde van je vruchtbare jaren. Je maakt dan steeds minder oestrogeen en progesteron aan. In het begin zijn die hormonen soms juist te veel aanwezig, later wordt het meest minder. Daardoor verandert je menstruatie. Je cyclus wordt onregelmatig en stopt uiteindelijk helemaal. 

Volgens huisarts Lotte van Dijk doorloopt je lichaam de overgang in verschillende fases. Meestal begint dat tussen je veertigste en vijftigste, maar sommige vrouwen merken al eerder klachten. “Je lichaam wil eigenlijk niet zonder die hormonen en zoekt naar een nieuwe balans”, zegt Lotte. “Dat merk je vaak aan lichamelijke én mentale signalen.”

De overgang bestaat uit verschillende fases. Meer daarover lees je in het artikel Wat zijn de 5 fases van de overgang? 

De 7 veelvoorkomende overgangsklachten

Overgangsklachten ontstaan doordat de hoeveelheid hormonen in je lichaam verandert. Vooral de aanmaak van oestrogeen en progesteron neemt af. Dat kan allerlei klachten geven, van opvliegers tot somberheid of buikpijn. “De overgang is geen ziekte, maar de klachten kunnen wel heftig zijn. Klachten van de overgang kunnen op ziekte lijken en je soms ook ziek laten voelen”, legt Lotte uit. “Daarnaast voel je je vaak anders dan je gewend bent. Dat kan verwarrend zijn.”

Daarbij zijn sommige klachten van de overgang ook vergelijkbaar met burn-outklachten.

1. Opvliegers en plotseling zweten

Je krijgt het ineens heel warm, begint te zweten of wordt ’s nachts badend in het zweet wakker. “Je lichamelijke thermostaat raakt van slag door de hormoonveranderingen”, zegt Lotte. “Dat is heel normaal, maar wel vervelend.”

2. Hartkloppingen in rust of in bed

Je voelt je hart ineens snel of hard kloppen, ook als je gewoon op de bank zit of in bed ligt. Dit komt vaak door schommelende hormonen. “Het kan voelen alsof je lichaam in de stress schiet, ook al is er geen reden voor”, legt Lotte uit.

3. Stemmingswisselingen en somberheid

Je voelt je snel boos, verdrietig of prikkelbaar. Je huilt sneller of voelt je leeg. “Veel vrouwen herkennen zichzelf niet meer”, vertelt Lotte. “Ze zeggen: ‘Ik ben mezelf kwijt.”

4. Slaapproblemen

In de overgang kun je moeilijk in slaap vallen of juist vroeg wakker worden. Ook piekeren 's nachts komt vaak voor. Slecht slapen maakt andere klachten vaak nog erger.

“In het begin schommelt het oestrogeen flink”, zegt huisarts Lotte van Dijk. “Soms is het te hoog, dan weer te laag. Dat heeft invloed op je slaap. En doordat je ook minder progesteron aanmaakt, val je minder makkelijk in slaap.”

5. Verandering in je darmen

Een opgeblazen buik, winderigheid of trage darmen komen vaak voor. “Ook je darmen reageren op je hormonen”, zegt Lotte. “Dat merk je aan je spijsvertering.”

6. Haaruitval of dunner haar

Door een dalende hoeveelheid oestrogeen kun je last krijgen van haaruitval of wordt je haar dunner. Ongeveer de helft van de vrouwen heeft hier last van, dat kan heel vervelend zijn en onzeker maken.  

7. Meer trek

Tijdens de overgang kun je merken dat je meer eet of sneller aankomt, ook al doe je niks anders. Dat komt door schommelende hormonen. “Je lichaam zoekt naar balans, en dat merk je vaak aan je eetlust en gewicht”, zegt Lotte.

Hoe weet je of je in de overgang bent?

Meestal gaat het niet om één klacht, maar om een combinatie. Een onregelmatige menstruatie, slechter slapen, stemmingswisselingen, hartkloppingen of plots zweten — het kan allemaal bij de overgang horen.

Hoe weet je of je in de overgang bent? “Je voelt dat er iets verandert, maar je weet niet precies wat”, zegt Lotte. “Veel vrouwen denken eerst aan stress of overbelasting.” Juist dat maakt het lastig te herkennen. “We horen vaak: ‘Ik ben mezelf kwijt.” Dan denk ik: dit is hormonale disbalans.”

Volgens Lotte hoef je je klachten niet precies te kunnen uitleggen. “Als je lichaam anders voelt dan je gewend bent, klopt dat gevoel vaak,” zegt ze. “Neem het serieus.” Schrijf op wanneer je klachten erger zijn. Zo zie je of het steeds rond hetzelfde moment van je cyclus gebeurt. Dat helpt jou én de huisarts om het beter te begrijpen.

Lees ook het artikel: Wat zijn opvliegers en wat helpt? Een arts legt het uit.

Omgaan met overgangsklachten

Heb je regelmatig last van overgangsklachten zoals opvliegers, vermoeidheid of stemmingswisselingen? Dit programma geeft praktische leefstijltips om beter met je klachten om te gaan.

Wil je liever extra begeleiding bij het aanpassen van je leefstijl? In de Actify-app werk je aan gezonde gewoontes, waardoor je beter kunt omgaan met de overgang.