Voor welke behandelingen zijn er normen?
Deze normen gaan over de volgende behandelingen:
• Borstkanker
• Kanker van bindweefsel, spieren en bloedvaten
• Longkanker
• Kanker van hormoonklieren
• Slokdarmkanker
• Alvleesklierkanker
• Levertumoren
• Darmkanker
Wat houden de normen precies in?
• Borstkanker (sinds januari 2011)
Ziekenhuizen waar chirurgische behandeling van borstkanker plaatsvindt, moeten een daarin gespecialiseerde polikliniek hebben waar een team van medisch specialisten en gespecialiseerde verpleegkundigen werkzaam is. Er is ook een plastisch chirurg en radiotherapeut beschikbaar. Er wordt gewerkt met moderne apparatuur voor weefselonderzoek en het stellen van diagnoses. Voor en na de behandeling overleggen de betrokken medisch specialisten – zoals de radioloog, patholoog, chirurg, radiotherapeut en internist – over de beste aanpak. Er worden elk jaar minimaal 50 borstkankeroperaties gedaan. Deelname aan de landelijke registratie om de resultaten van behandelingen onderling te kunnen vergelijken, is verplicht.
• Kanker van bindweefsel, spieren en bloedvaten (sinds januari 2011, aangepast sinds september 2011)
Voor het verwijderen van tumoren in de zogenaamde 'weke delen' zoals spieren, bindweefsel en bloedvaten moet een ziekenhuis een MRI kunnen (laten) doen. Ook moet weefselonderzoek met een echogeleide dikke naaldpunctie mogelijk zijn. Er wordt voor de diagnose, behandeling en het weefselonderzoek gewerkt met een team waarin alle betrokken specialisten zijn vertegenwoordigd. Voor overleg met of verwijzing naar andere ziekenhuizen zijn er vaste contacten met instellingen die veel ervaring hebben met de betreffende operaties. Voor operaties aan tumoren van de weke delen is een minimum aantal van 10 operaties per jaar vereist.
• Longkanker (sinds januari 2011)
Om longkankeroperaties goed uit te voeren moet er in de instelling een afdeling radiologie zijn waar met spoed diagnoses gesteld kunnen worden met behulp van moderne scan-, echo- en röntgenapparaten. Het opsporen van een longembolie moet mogelijk zijn. Verder moet er een intensive care met mogelijkheden voor beademing zijn met 24 uur per dag toezicht door een arts. Er is een laboratorium dat 24 uur per dag bloed- en weefselonderzoek kan doen en er is een afdeling pathologie om vergaand onderzoek voorafgaand aan een eventuele operatie te doen. En instellingen moeten minimaal 20 longoperaties per jaar uitvoeren.
• Kanker van bepaalde hormoonklieren (sinds september 2011)
Nauwe samenwerking tussen de afdelingen chirurgie, endocrinologie en nucleaire geneeskunde is noodzakelijk. De juiste apparatuur voor nucleair onderzoek tijdens de operatie moet beschikbaar zijn net als een behandeling om de tumor met medicijnen te verkleinen. Overleg tussen de betrokken specialisten om zo tot de beste behandeling te komen, is noodzakelijk. Voor de schildklier en bijschildklier is een minimumaantal van 20 operaties per jaar vereist. Voor operaties aan de bijnier is een minimum aantal van 10 operaties per jaar vereist.
• Slokdarmkanker (sinds september 2011)
Bij de behandeling van slokdarmkanker moeten de betrokken specialisten gezamenlijk overleggen voor het stellen van de diagnose, de behandeling en de vervolgaanpak. Een behandeling met medicijnen om de tumor te verkleinen voorafgaand aan de operatie dient mogelijk te zijn. Meedoen aan door de NVvH ondersteunde onderzoeken en een landelijk systeem dat de uitkomsten van operaties registreert, is verplicht. Een minimumaantal operaties van 20 per jaar is een vereiste om deze operatie zo goed mogelijk te kunnen uitvoeren.
• Alvleesklierkanker (sinds september 2011)
De betrokken specialisten moeten voor het stellen van de diagnose, de behandeling en de vervolgaanpak van alvleesklierkanker gezamenlijk overleggen. Een behandeling met medicijnen om de tumor te verkleinen moet mogelijk zijn. Meedoen aan door de NVvH ondersteunde onderzoeken en een landelijk systeem dat de uitkomsten van operaties registreert, is verplicht. Een minimumaantal operaties van 20 per jaar is een vereiste.
• Leverkanker (sinds september 2011)
Bij tumoren in de lever moeten de betrokken specialisten gezamenlijk overleggen voor het stellen van de diagnose, de behandeling en de vervolgaanpak. Een specifieke behandeling door radiologen die met speciale (röntgen-)apparatuur de exacte locatie van tumoren kunnen vaststellen moet mogelijk zijn. Ook het maken van echo's tijdens de operatie is een vereiste. Het vastgestelde minimumaantal operaties per jaar is 20.
• Darmkanker (sinds januari 2011)
Een kwalitatief goede behandeling van darmaandoeningen is mogelijk in ziekenhuizen met een gespecialiseerde afdeling die jaarlijks minimaal 50 darmoperaties uitvoeren. Er zijn minimaal twee maag-lever-darmartsen of gespecialiseerde internisten en er wordt gewerkt met moderne apparatuur zoals speciale CT- en MRI-scanners. Er is een pathologieafdeling met ervaring in het beoordelen van snijvlakken (is de tumor geheel verwijderd) en de omliggende lymfeklieren. Ook zijn er een stomapolikliniek en stomaverpleegkundige of een in de stomazorg getrainde verpleegkundige aanwezig. Deelname aan de landelijke registratie om de resultaten van behandelingen onderling te kunnen vergelijken, is verplicht.
Wie heeft deze normen opgesteld?
Deze normen zijn opgesteld door de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVVH). Dit is een beroepsvereniging van chirurgen. Het doel van de vereniging is de kennis over chirurgie te vergroten en de kwaliteit van behandeling te bevorderen.
Wie bepaalt of een ziekenhuis wel of niet voldoet?
De normen voor borstkanker, slokdarmkanker, alvleesklierkanker, leverkanker, longkanker en darmkanker zijn in januari 2011 geïntroduceerd. Achmea heeft toen bij alle ziekenhuizen informatie opgevraagd om vast te stellen of zij aan de normen voldoen. Op basis van deze gegevens is vastgesteld of ziekenhuizen aan de norm voldoen en of zij dus in aanmerking komen voor een contract.
De normen voor kanker aan hormoonklieren, slokdarmkanker, alvleesklierkanker en leverkanker zijn in september 2011 geïntroduceerd. Achmea vraagt ziekenhuizen nu om aan te tonen dat zij aan de norm voldoen. Op basis van deze gegevens wordt vastgesteld of ziekenhuizen in aanmerking komen voor een contract. Ziekenhuizen krijgen een jaar om aan deze normen te voldoen.
De norm voor kanker van bindweefsel, spieren en bloedvaten zijn in januari 2011 geïntroduceerd, maar omvatten toen alleen kwaliteitseisen, geen eis voor een minimaal behandelvolume. Sinds september 2011 is de norm aangepast en nu geldt een minimumbehandelvolume van 10 operaties per jaar. Achmea vraagt ziekenhuizen nu om aan te tonen dat zij aan de norm voldoen. Op basis van deze gegevens wordt vastgesteld of ziekenhuizen aan de norm voldoen en of zij dus in aanmerking komen voor een contract.
